🌬️ Fıkıh Ilminde Yeni Gelişmeler Nelerdir

KoinMedya– Bitcoin, Blockchain, Altcoin, Kripto Para Haberleri. ‘Merge’ sonrası Ethereum yatırımcısını bekleyen büyük tehlike. İletişim. 2 fıkıh ilminde üstad. islam hukuk bilgini. (Fakihe) canonist Fıkıh bilgini, fakih. Kilise hukukçusu; usulü fıkıh ilmi Fıkıh ilmine ait bilgilerin esası ve istinadgahı olan bir ilimdir. Şer'i hükümlerin mufassal ve muayyen delilleri ve hikmetleri bu sayede fakahet Şeriat bilgisinde alimlik. Fıkıh bilgisinde Ekonomi Haberleri. Türkiye ve küresel ekonomiden son dakika haberleri yer alan bölümdür. Finans piyasalarında ve dünya borsalarında meydana gelen sıcak gelişmeleri takip edebilirsiniz. Euro, dolar, altın, petrol, emtialar ve hisse senetlerinin dalgalanmasına neden olan olayları inceleyebilir, ekonomilere yön veren isimlerin YeniKoronavirüs Mutantı Hindistan'da ve Ötesinde Endişeleri Artırıyor 1 Aylık Gebelikte Neler Olur, İlk Ay Hamilelik Belirtileri Nelerdir, Adet A.Fikri Yavuz ilmihalini okuyabilirsiniz. Dil sorununuz varsa Hamdi Döndüren ilmihalini okuyabilirsiniz. Fıkıh kitaplarını ise tek başınıza okuyarak çok bilgi edinemezsiniz. Bir fıkıh âlimi nezaretinde okumanız gerekir. Tefsir ilminde ise Sabunî'nin SAFVETÜTTEFASÎR adlı eseri sorunsuzdur. Ceptelefonu denince herkesin aklına iki tane işletim sistemi gelir. Bunlardan biri Android bir diğeri ise iOS’tur. Bu iki işletim sistemi arasında kıyaslamalar ve performans testleri sık sık yapılır. Zaman içerisinde kullanıcılar günlük ihtiyaçlarının değişmesi sebebiyle ya da yeni bir cihazı denemek istedikleri için Mantıkilminde iyi çalışırsan ilminde kuvvetli olursun" Süleyman Efendi önce Fatih Camii dersiamlarından Bafralı Ahmed Hamdi Efendi'nin yanında “Ulûm-u âliye” olarak isimlendirilen sarf, nahiv, belagat, mantık ve münazara gibi ilimleri ve “ulûm-u ameliye” denilen tefsir, hadis, fıkıh ve bu ilimlerin usullerini tahsil Fıkıhkonusunda özel bir eseri bulunmayan Ahmed b. Hanbel'in en meşhur kitabı kırk binden fazla hadisi ihtiva eden el-Müsned'ân. Onun fıkıh konusundaki görüşlerini toplayan ve nakledenler arasında oğullan Salih ve Abdullah yanında öğrencileri Ahmed b. Muhammed el-Esrem, Ahmed b. Muhammed el-Haccâc, Ebü'l-Kasım Ömer b. Mecelle kendi çağında 13 yüzyıllık İslami fıkıh geleneği üzerinde inşa edildiği halde, maddeler halinde düzenlenmiş analitik ve pozitif bir hukuk sistemi oluşturma çabasıdır. Doğu Roma İmparatoru I. Justinianus tarafından 6. yüzyılda Konstantinopolis 'te hazırlatılan ilk ( code civil ) derlemesinden sonraki ilk örnek Ehli Sünnet Âlimlerinin eserlerinden derlenmiş olan en kapsamlı Kütüphane (Akâid, Tefsir, Hadis, Meâl, Fıkıh, Tarih, Lügat, Sözlük, Tasavvuf, Ahlak a Fıkıh mezheplerinin doğuunu hazırlayan sebepler b. Hanefi mezhebi c. Maliki mezhebi d. ùafii mezhebi e. Hanbeli mezheb f. Caferi mezhebi g. Mensubu kalmayan fıkıh mezhepleri 3. Fıkıh ilminde sonraki gelimeler a. Taklit dönemi b. Fıkhın kanunlatırılması c. Fıkıh ilminde yeni gelimeler d. Tabiîn döneminde hadis Diyanet’in İlmihal-1 “İman ve İbadetler” kitabında yer alan bilgilere göre, fıkıh usulünde teklifi hüküm hakkında merak edilenleri derledik. TEKLİFİ HÜKÜMLER NELERDİR? Teklifi hüküm ise, şâriin mükelleften bir fiili yapmasını veya yapmamasını istemesi veya onu yapıp yapmama arasında serbest bırakması demektir. 5tPclA. See other formats DİN ÖĞRETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ANADOLU İMAM HATİP LİSESİ FIKIH Neler Öğreneceğiz? 1. Fıkhın Başlangıç Dönemi ve İçtihat 2. Mezheplerin Oluşum Dönemi 3. Fıkıh İlminde Mezhepler Sonrası Gelişmeler Fıkıh ilminin temelleri ne zaman oluşmaya başlamıştır? 2. ÜNİTE /FIKIH İLMİNİN DOĞUŞU, GELİŞMESİ VE İÇTİHAT i. Fıkhın Başlangıç Dönemi ve İçtihat • Fıkıh ilminin başlangıç dönemi üç ana başlık altında ele alınır. Hz. Peygamber Dönemi • Fıkıh ilminin temelleri Peygamberimiz hayattayken oluşmaya başladı. • Hz. Peygamber, vahiy geldikçe Allah'ın hükümlerini insanlara tebliğ etti. Hz. Peygamber; S Önceki şeriatlerde var olan kimi hükümleri aynen bildirmiştir S Kimi hükümleri uyarlama ile geçerli kılmıştır. S Kimi zamanda yeni hükümler ortaya koymuştur. S Fayda sağlayan şeyleri emretmiştir. S Zararlı olan şeyleri yasaklamıştır. http Biliyor musunuz? • Bu dönemde hükümlerin kaynağı, Kur’an-ı Kerim ayeti ve Resulullah'ın sünneti olan naslardı. Hz. Peygamber Mekke Dönerrn^^ Bu dönemdeki tebliği, daha çok inanç esaslarına ve ahlaki konulara yönelik olmuştur. Bu dönemde fıkhi hükümler azdır. Ancak ele alınan inanç ve ahlak ilkeleri, daha sonraki fıkhi dönem¬ lerin temelini oluşturmuştur. \ V*\J»=V=^' i i j 2. ÜNİTE /FIKIH İLMİNİN DOĞUŞU, GELİŞMESİ VE İÇTİHAT DİN ÖĞRETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Hz. Peygamber Medine Dönemi İslami hükümlerin teşri dönemidir. Bu dönemde fıkıh, yeni oluşan İslam toplumunun temel esaslarını belirlemiştir. Bireysel ve toplumsal konularda önemli düzenlemelere yer verilmiştir. Hz. Peygamber dönemindeki fıkıh şu ilkeler çerçevesinde şekillenmiştir - * _ ♦ _ * / ★ “İ/X * ''ı t*//' k nK\*\ DİN ÖĞRETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2. ÜNİTE /FIKIH İLMİNİN DOĞUŞU, GELİŞMESİ VE İÇTİHAT Hüküm koyma kaynağı Allah ve Resulüne aittir. Allah Teâlâ'nın Kur'an-ı KerinVde hüküm bildirmediği konularda, Peygamberimiz Allah'ın emriyle hükümler koymuştur. İslam dininde kolaylık esastır ve insanın gücünü aşan bir şey emredilmemiştir. - * _ ♦ _ + \ h ¥*'' DİN ÖĞRETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2. ÜNİTE /FIKIH İLMİNİN DOĞUŞU, GELİŞMESİ VE İÇTİHAT Son hükme varmak için aşama aşama, ara hükümler koyarak sonunda esas hükmü ortaya koymaktır. Daha önce konmuş bir hükmün yeni bir hükümle yürürlükten kaldırılmasıdır. GENEL MUDURLUGU Sahabe Dönemi • Peygamberimizin vefatından sonra dört halife ve Emeviler döneminin ilk zamanlarını kapsar. • Bu dönemde sahabe içerisinde fıkıh bilgisi ile öne çıkmış ve içtihat etmiş kişiler vardır. • Sayısı yüz bini aşkın sahabe, müçtehit sahabileri taklit ederek onların fetvalarıyla amel etmişlerdir. • Bu dönemde sahabenin fakihleri, ortaya çıkan yeni meseleleri ele almıştır. • Sahabe arasında kendi reyi ile içtihat yapanlar olmuştur. • Sahabe hata yapma endişesinden dolayı, kendi reyleri ile içtihat yapmak yerine çoğunlukla şûra yoluyla içtihat yapmayı tercih etmişlerdir. • Böylece sahabe icması ortaya çıkmıştır. Biliyor musunuz? • Sahabeden en çok fetva verenler şunlardır Hz. Ömer, Hz. Ali, Hz. Âişe, Hz. Zeyd b. Sâbit, Hz. Abdullah b. Ömer, Hz. Abdullah b. Mes'ûd, Hz. Abdullah b. Abbas, Hz. Übey b. Kâ'b, Hz. Enes b. Mâlik, Hz. Ebû Bekir, Hz. Osman, Hz. Ebû Hüreyre ve Hz. Ebü’d-Derda. Tabiîn Dönemi • Emeviler devrinin sonlarını teşkil eden dönemdir. • Bu dönemde Medine, Mekke, Basra, Küfe, Şam ve Mısır'da sahabenin öğrencileri olan tâbiîn fakihleri, dinî hayata yön vermişlerdir. 2. ÜNİTE /FIKIH İLMİNİN DOĞUŞU, GELİŞMESİ VE İÇTİHAT * * * •»*,, f*[Sf L;* x DİN ÖĞRETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2. ÜNİTE /FIKIH İLMİNİN DOĞUŞU, GELİŞMESİ VE İÇTİHAT Fıkhın alanı genişlemiş, büyük şehirlerde fıkıh meclisleri oluşmaya başlamıştır. Hoca ve bölge farklılığından dolayı ekoller/mezhepler ortaya çıkmıştır. go\^ - + + + '\ A\>\ **' M ; L ^ V%3 S, . Şr /* J DİN ÖĞRETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2. ÜNİTE /FIKIH İLMİNİN DOĞUŞU, GELİŞMESİ VE İÇTİHAT Tâbiîn döneminde iki fıkıh merkezi ön plana çıkmıştır A *A •• • Tabun donemi Biliyor musunuz? • Tâbiîn döneminde yetişen Medineli yedi meşhur İslam hukukçusu vardır. Bu fakihlere, fukaha-i seb'a adı verilir. İçtihat • Fakihin bir şeri hüküm hakkında bilgiye ulaşmak için bütün gücünü harcaması demektir. • İçtihat ehliyetine sahip olan âlim kişiye müçtehit denir. İçtihat ve İçtihadın Konusu • Bütün şeri hükümler içtihada konu olamaz. • İçtihat, sadece hakkında kesin hüküm bulunmayan bazı meselelerde söz konusu olur. • Mânâya ve hükme delaleti kesin olan, kendisiyle şeri bir hükmün açıkça anlaşıldığı ve başka türlü anlaşılmasına imkân olmayan delillere, sübutu ve delaleti kati deliller adı verilir. • Sübutu ve delaleti kat'î olan nasların belirlediği hükümlerde içtihat yapılamaz. 2. ÜNİTE /FIKIH İLMİNİN DOĞUŞU, GELİŞMESİ VE İÇTİHAT / Örneğin Kur'an'da açık v bir şekilde namaz kılmak, Ramazan’da oruç tutmak \ emredilmiştir. Bu V yüzden bu konular V içtihata kapalıdır. • Dolaylı şekilde hüküm bildiren, yorum ve izaha muhtaç olan ayet ve mütevatir hadisler ise sübut bakımından kat'i, delalet bakımından ise zanni delillerdir. • Bu tür naslar, içtihada açıktır. 2. ÜNİTE /FIKIH İLMİNİN DOĞUŞU, GELİŞMESİ VE İÇTİHAT Kurban Bayramında, vs kurban kesmesinin hükmü buna örnektir. Hanefi mezhebine göre vacip, diğer mezheplere göre ise / sünnet sayılmıştır, y • Tek kişiden rivayet edilen ahad haberler ve meşhur hadisler sübut bakımından zanni delillerdir. • Bu türden rivayetler, sübut bakımından kesin değildir. 2. ÜNİTE /FIKIH İLMİNİN DOĞUŞU, GELİŞMESİ VE İÇTİHAT A , Nikâhta velinin izni ile ; ilgili hadisler buna / örnektir. Her mezhep, bu tür hadisleri kendi ' fıkıh usulü L\ çerçevesinde V değerlendirmiş ve N kullanmıştır. ^ Sübut ve delalet yönünden kati nasların belirlediği hükümlere teabbüdi hükümler denir. • Bunlar içtihada kapalıdır hükümler değişmez. • Bu hükümlerin insanlara faydası sabittir. ve olan 2. ÜNİTE /FIKIH İLMİNİN DOĞUŞU, GELİŞMESİ ve irTiuAT Dikkat Edelim • İçtihat ile elde edilmiş hükümler, Kur'an ve sünnetin açık hükümlerine asla aykırı olamaz. İçtihadın Şartları İçtihat, uzmanlık derecesinde İlmî bir faaliyettir. İçtihat yapmak için yeterli donanıma sahip olmak gerekir. DİN ÖĞRETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2. ÜNİTE /FIKIH İLMİNİN DOĞUŞU, GELİŞMESİ VE İÇTİHAT Müçtehidde bulunması gereken yeterlilik şartları rf^_ ArapÇ a bilmelide* iKngeneUrnaçtann bilmelidir. ;$ma edilmiş konulan bilmelidir. İçtihadın Gerekliliği İçtihat, • Her zaman ve her yerde dinin hayat ile bağlantısını kuran, dinin pratiğe yansımasını sağlayan faaliyettir. • Dinî bir görevdir. • Değişen zamanın ve coğrafyanın ihtiyaçlarına uygun çözüm üreterek fıkhın gelişmesinde güçlü bir etkendir. Biliyor musunuz? • Peygamberimiz Müslümanları içtihat ehli olmaya teşvik etmiştir. • Usulüne uygun yapılan içtihadlarda, müçtehidlerin bu içtihadlarıyla isabet etmesi hâlinde iki ecir, hata etmesi durumunda ise bir ecir alacaklarını beyan etmiştir. bk. Buhârî, İ’tisâm, 13, 21; Müslim, Akdiye, 15 ıttps//dogm. • Günümüzde birçok yeni mesele ortaya çıkmaktadır. Bunların dinî hükmünü bilmek için içtihada ihtiyaç vardır. • Örneğin S Gıda alanında helal gıda, S Genetik bilimindeki gelişmeler, S Tıp ve sağlık konularında organ nakli, S Ticari ve ekonomik meseleler, S Bankacılık, bireysel emeklilik, sigorta vb. konular • Pencereden baktığınızda neler görüyorsunuz? • Her insanın farklı şeyler görmesinin sebebi nedir? 2. Mezheplerin Oluşum Dönemi • Mezhepler, hicrî i. asrın sonunda tebe-i tâbiîn döneminde oluşmaya başlamıştır. • Bu dönemde önemli fıkhi çalışmalar yapılmıştır. Büyük mezhep imamlarının yaşadığı Medine, Küfe, Bağdat gibi şehirler, ilim merkezleri hâline gelmiştir. Biliyor musunuz? • Fıkhın her alanında içtihadların yapıldığı fıkıh kitaplarının yazılmaya başladığı zamana, fıkhın tedvin dönemi denilmiştir. ve bu de ıttps//dogm. Fıkıh çalışmaları, mezhep merkezli olarak yapılmıştır. Mezhep imamları tarafından uygulanan metot ve yöntemler, sonraki dönemlerdeki fıkıh çalışmalarının zeminini oluşturmuştur. Fıkıh Mezheplerinin Doğuşunu Hazırlayan Sebepler • Mezheplerin doğuşunu hazırlayan siyasi, sosyal, kültürel ve İlmî sebepler vardır. SOSYAL ETKENLER ♦ * ’\ / * \ f*/t = ,ı f? > i-ı+ı / \Vv i— V - 1 ' * ' */ \ ^ * / V* ★ * - DİN ÖĞRETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2. ÜNİTE /FIKIH İLMİNİN DOĞUŞU, GELİŞMESİ VE İÇTİHAT Farklı kültüre sahip milletlerin Müslüman olması İslam’ın geniş bir coğrafyaya yayılması Siyasi, sosyal ve ticari münasebetlerin gelişmesi Müslüman nüfusunun çoğalması Yeni toplumsal ihtiyaçların ve fıkhi sorunların ortaya çıkması İLMİ ETKENLER / ★ ^'ı'î * AfpiA [♦İ3İ ,ı f? ' 'l** s V* V v* ★ DİN ÖĞRETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2. ÜNİTE /FIKIH İLMİNİN DOĞUŞU, GELİŞMESİ VE İÇTİHAT b Alimler arasındaki farklı bakış açıları ve İlmî tartışmalar Hüküm çıkarma metotlarındaki farklılıklar Müçtehidlerin bazı hadislere ulaşması veya ulaşamamasından kaynaklanan ihtilaflar Farklı İlmî yaklaşımların ön plana çıktığı ilim merkezlerinin kurulması Müteârız nasların anlaşılmasında ve yorumlanmasındaki ihtilaflar Fıkhi Mezhepler • Fıkıh mezheplerinin genel özellikleri şunlardır > Dinin kendisi değil dinin yorumudur. > İçtihat farklılığından ortaya çıkmıştır. > İslam'daki fikir özgürlüğünün ve düşünce zenginliğin göstergeleridir. > Değişim ve yeni gelişmeler karşısında farklı çözümler üreterek İslam'ın daha rahat yaşanmasını sağlar. FIKHI MEZHEPLER f+ &/ A * \ DİN ÖĞRETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ \ Hanefi Mezhebi Şafii Mezhebi Mâliki Mezhebi 2. ÜNİTE /FIKIH İLMİNİN DOĞUŞU, GELİŞMESİ VE İÇTİHAT İmam Âzam Ebû Hanife Numan b. Sabit İmam Muhammed b. İdris eş-Şafiî İmam Mâlik b. Enes Hanbeli Mezhebi İmam Ahmed b. Hanbel GENEL MUDURLUGU Hanefi Mezhebi • Hanefi mezhebi, İmam Âzam Ebû Hanife'nin görüşleri ve eğitim çalışmaları ile oluşmuştur. • Hanefi mezhebinde hüküm çıkarılırken önce Kur'an'ı KerinVe sonra Peygamberimizin sünnetine daha sonra da sahabe icmasına ve sahabe sözüne müracaat edilir. • Kur'an-ı Kerim, sünnet ve sahabe icmasında hükmü bulunmayan konularda ise kıyas, istihsan, örf gibi usullerle hüküm çıkarılır. • Ebû Hanife hüküm çıkarırken tâbiîn fetvasına bağlı kalmamıştır. 2. ÜNİTE /FIKIH İLMİNİN DOĞUŞU, GELİŞMESİ VE İÇTİHAT DİN ÖĞRETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İmam Âzam Ebû Hansfe Kimdir? Asıl adı Nu'man b. Sâbit'tir. Kûfe'de doğmuştur. 70 yaşında Bağdat'ta vefat etmiştir. Küçük yaşta hafız olmuştur. Önce kelam ilmine daha sonra da fıkıh ilmine yönelmiştir. En çok istifade ettiği hocası Hammad b. Ebi Süleyman'dır. Emevilerin son döneminde ve Abbasi'lerin ilk döneminde yaşamıştır. Hanefi mezhebi hangi bölgelerde yayılmıştır? 2. ÜNİTE /FIKIH İLMİNİN DOĞUŞU, GELİŞMESİ VE İÇTİHAT > Türkiye > Orta Asya > Türk Cumhuriyetleri > Balkanlar > Kafkasya > Kısmen Hint kıtasında > Ortadoğu > Mısır 2. ÜNİTE /FIKIH İLMİNİN DOĞUŞU, GELİŞMESİ VE İÇTİHAT SÜNNİ Hanefî Hanbeli Maliki Şafii - ! İsmail! ! Caferi Zeydi I Diğer DİĞER Ibadi Mâliki Mezhebi Mâliki mezhebi, İmam Mâliksin görüşleri ve eğitim çalışmaları ile oluşmuştur. Medine'de temelleri atılmış ve Medinelilerin hayatına yön vermiştir. r ı DİN ÖĞRETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İmam Mâlik Kimdir? • Tam adı Mâlik b. Enes el-Esbahî'dir. 2. ÜNİTE /FIKIH İLMİNİN DOĞUŞU, GELİŞMESİ VE İÇTİHAT • Medinelidir ve hayatı boyunca Medine'nin dışına çıkmamıştır. • Hadis ilminde de en güvenilir imamlardandır. • Medine'de vefat etmiş olup mezarı Cennetu'l-Baki'dedir. Mâliki mezhebi nerelerde yayılmıştır? 2. ÜNİTE /FIKIH İLMİNİN DOĞUŞU, GELİŞMESİ VE İÇTİHAT DİN ÖĞRETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ > Kuzey ve Orta Afrika 2. ÜNİTE /FIKIH İLMİNİN DOĞUŞU, GELİŞMESİ VE İÇTİHAT Şafii Mezhebi • Şâfii mezhebi, İmam Şâfii'nin görüşleri ve eğitim çalışmaları ile oluşmuştur. • Öncelikle Kuran ve sünneti, daha sonra icmayı, sahabe kavlini ve kıyası delil olarak kabul etmişlerdir. • Ayrıca istishâb delilini kullanmışlardır. / * + ’\ /' * xoI M T//\ * \ AnKv. *'* i*İs!/ g ;,'!* \ * s, - Güneydoğu Asya > Kısmen Hint kıtası > Kafkasya > Türkiye > Ortadoğu > Afrika'nın batısı 2. ÜNİTE /FIKIH İLMİNİN DOĞUŞU, GELİŞMESİ VE İÇTİHAT SÜNNÎ Hanefi Hanbeli Maliki Şafii - m mm Ismaili Caferi 0H Zeydi 1 Diğer Hanbeli Mezhebi • Hanbeli mezhebi, İmam Ahmed b. Hanberin görüşleri ve eğitim çalışmaları ile oluşmuştur. • Ahmed b. Hanbel'in fıkıh usulü temel olarak hadislere dayanmaktadır. ynem// ♦ * *\ / / * \ HfıJL'M \ * xv' * / \ ^\Vv yy'+ / 'V* ★ ^.-*’ DİN ÖĞRETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2. ÜNİTE /FIKIH İLMİNİN DOĞUŞU, GELİŞMESİ VE İÇTİHAT_ Ahmet b. Hanbel Kimdir? • Tam adı Ebû Abdullâh Ahmed b. Muhammed b. Hanbel eş-Şeybânî'dir. • Bağdat'ta doğmuş ve vefat etmiştir. • Hadis öğrenmek ve ilim tahsil etmek için çeşitli yerlere gitmiştir. • Fıkıh eğitimini, Bağdat'ta İmam Şâfii'den almıştır. Hanbeli mezhebi nerelerde yayılmıştır? 2. ÜNİTE /FIKIH İLMİNİN DOĞUŞU, GELİŞMESİ VE İÇTİHAT DİN ÖĞRETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ > Suudi Arabistan > Kısmen Ortadoğu 2. ÜNİTE /FIKIH İLMİNİN DOĞUŞU, GELİŞMESİ VE İÇTİHAT Biliyor musunuz? • Günümüzde İslam coğrafyasında varlığını sürdüren Caferi ve Zeydi mezhepleri de vardır. • Bu mezhepler kaynak ve yöntem itibarıyla dört sünnî mezhepten farklıdır. ıttps//dogm. Günümüzde fıkhî çalışmalarla ilgili neler yapılmaktadır? 2. ÜNİTE /FIKIH İLMİNİN DOĞUŞU, GELİŞMESİ VE İÇTİHAT ♦ * \ DİN ÖĞRETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2. ÜNİTE /FIKIH İLMİNİN DOĞUŞU, GELİŞMESİ VE İÇTİHAT 3. Fıkıh İlminde Mezhepler Sonrası Gelişmeler • Mezheplerin oluşumundan zamanımıza kadar asırlar içinde fıkıh ilmi gelişmeye devam etmiştir. ^Teşekkül ^ k Dönemi , İstikrar Dönemi 1 * I * I * o Mezhepler kuruluşunu tamamlamıştır. Mezheplerin usul ve ilkeleri ortaya konmuştur. Temel usul ve fürû kitapları yazılmıştır. Sosyal-hukuki hayata yön vermişlerdir. • Mezhepler artık kurumsallaşmıştır. • Meselelere mezheplerin bakış açısına göre çözüm aranmıştır. I I I I I 925 I I I I 1869 - * * * /* \Ş\ *1 *s ilEj. 'D*' \* / S, .^T'V V ?£/'. 4 - / V* ★ + / DİN ÖĞRETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2. ÜNİTE /FIKIH İLMİNİN DOĞUŞU, GELİŞMESİ VE İÇTİHAT İstikrar döneminde yapılan çalışmalar şu şekildedir • Fıkha hakim olan genel kurallar belirlenmiştir. • Ortaya çıkan yeni meseleler, mezhebin bakış açısı ile cevaplandırılmıştır. • Mezhep imamlarının sebep bildirmeden verdiği fetvalar için sebep ve illetleri tespit tahric edilmiştir. • Mezhep içindeki farklı görüşlerden daha kuvvetli ve uygulanabilir olanlar tercih edilmiştir. • Mezheplerin görüşlerini ihtiva eden temel kitaplar yazılmıştır. • Fıkıh eserlerinde geçen hadislerin tahrici yapılmış ve bu hadislerin sıhhat durumu ortaya konmuştur. • Halkın ihtiyaç duyduğu konularda müstakil fetva kitapları yazılmıştır. • Devletin hukuki işleri için kanunnameler ve fermanlar çıkarılmıştır. • Mahkemelerde verilen hükümler, kayıtlara geçirilmiş ve böylece şerliye sicilleri oluşturulmuştur. 3 . 1 . Fıkhın Kanunlaştırılması • 19. ve 20. yüzyılın başları, fıkıh ilminin kanunlaştırıldığı dönemdir. h En meşhur kanunlaştırma faaliyeti Mecelle-i Ahkâm-ı Adliye isimli çalışmadır. ♦ * '\ / * AT M '' N * \ / * /cf/ +\ HfıLİh'N s, + —'^^y >f / V*"**-'' DİN ÖĞRETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Mecelle; Osmanlı Devleti zamanında Ahmed Cevdet Paşa başkanlığındaki İlmî bir heyet tarafından İslam hukukuna bağlı kalınarak 1851 madde olarak hazırlanan bir kanun metnidir. Bu maddelerin ilk yüz maddesi genel kaidelerdir. Mecelle'nin içinde medeni hukukun konuları ele alınmıştır. 2. ÜNİTE /FIKIH İLMİNİN DOĞUŞU, GELİŞMESİ VE İÇTİHAT Ahmtt Ents UYAR Hthorvı Vr AHTEP MECELLE VE KARŞILAŞTIRMALI KAVAİD-İ KÜLLİYE • Mecelleden sonra Mısır’da Kadri Paşa, Mürşidü'l Hayran ismiyle benzer bir kanun hazırlamıştır. • Hukuk-i Aile Kararnamesi Osmanlı Devletinde 1917 yılında, aile hukuku alanında uygulanmak üzere hazırlanmış kanundur. DİN ÖĞRETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2. ÜNİTE /FIKIH İLMİNİN DOĞUŞU, GELİŞMESİ VE İÇTİHAT OSMANLI HUKUK İ AİLE KARARNAMESİ * 2. ÜNİTE /FIKIH İLMİNİN DOĞUŞU, GELİŞMESİ VE İÇTİHAT Fıkıh İlminde Yeni Gelişmeler • Son yüzyılda özellikle ticari ve teknik yeni gelişmeler karşısında fıkıh âlimleri cevaplar vermeye, eserler yazmaya gayret etmişlerdir. GENEL MUDURLUGU Son dönemde yapılan çalışmalardan bazıları şunlardır • İslam'a dayalı kanunlar hazırlanması için komisyonlar oluşturulmuştur. • Güncel meselelerle ilgili İlmî kongreler, sempozyumlar ve çalıştaylar yapılmıştır. • Üniversitelerde İslam hukuku bölümleri kurulmuştur. Akademik eser ve tez çalışmaları yapılmıştır. • Müslüman ülkelerde din hizmetlerini yürütmek üzere bazı kurumlar oluşturulmuştur. • Resmî ve özel kurumlarda fıkıh eğitimleri yapılmaktadır. • Telif, tercüme ve tahkik şeklinde fıkhi eserler yayımlanmaktadır. 2. ÜNİTE /FIKIH İLMİNİN DOĞUŞU, GELİŞMESİ VE İÇTİHAT tf Biliyor musunuz? Ülkemizde din hizmetlerini yürütmek üzere Diyanet İşleri Başkanlığı kurulmuştur. Ünitemizi Değerlendirelim 1. Fıkıh ilminin tarihi gelişim sürecini özetleyiniz. 2. Hz. Peygamber döneminde fıkıh ilminin temel ilkeleri nelerdir? 3. Müçtehidde bulunması gereken şartlar nelerdir? 4. Fıkıh ilminin doğuşunu hazırlayan sebepler nelerdir? 5. İstikrar döneminde yapılan fıkhî çalışmalar hakkında bilgi veriniz. 6. Son dönemlerde yapılan fıkıh çalışmaları hakkında bilgi veriniz. - * * * DİN ÖĞRETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2. ÜNİTE /FIKIH İLMİNİN DOĞUŞU, GELİŞMESİ VE İÇTİHAT Cevaplayalım i. Kûfe'de doğmuş, Bağdat'ta vefat etmiştir. Küçük yaşta hafız olmuştur. Önce kelam ilmine daha sonra da fıkıh ilmine yönelmiştir. En önemli eserlerinden biri el-Fıkhu'l-Ekber'dir. Hakkında bilgi verilen alim kimdir? A Nu'man b. Sabit B Malik b. Enes el-Esbahî C Hammad b. Ebi Süleyman D Muhammed b. İdris eş-Şafii E Ebû Abdullah Ahmet b. Hanbel GENEL MUDURLUGU 2. Hz. Peygamber döneminde fıkıh bazı ilkeler çerçevesinde şekillenmiştir. Öncelikle bu dönemde hüküm koyma kaynağı Allah ve Resulüne aittir. Allah Teâlâ'nın Kur'an-ı KerinVde hüküm bildirmediği konularda, Peygamberimiz Allah'ın emriyle hükümler koymuştur. Böylece sünnet, vahyin denetiminde oluşmuştur. Yani tüm hükümler Allah'ın kontrolünde gerçeklemiştir. Parçada vurgulanan fıkhî ilke aşağıdakilerden hangisidir? A Kolaylık B Tebyin C Tedriç D Nesih E Teşri 3. Bu dönemde fıkhın alanı genişlemiş, büyük şehirlerde fıkıh meclisleri oluşmaya başlamıştır. Hoca ve bölge farklılığından dolayı ekoller/mezhepler ortaya çıkmıştır. Hicaz ve Irak olmak üzere iki fıkıh merkezi ön plandadır. Hakkında bilgi verilen dönem aşağıdakilerden hangisidir? A Peygamber Dönemi B Sahabe Dönemi C Tabiin Dönemi D Teşekkül Dönemi E İstikrar Dönemi GENEL MUDURLUGU 4. İçtihat, fakihin bir şeri hüküm hakkında bilgiye ulaşmak için bütün gücünü harcamasıdır I. Bütün şer'i hükümler içtihatın konusudur II. Değişen zamanın ve coğrafyanın ihtiyaçlarına uygun çözüm üretmek için içtihat gereklidir III. Çünkü günümüzde birçok yeni mesele ortaya çıkmakta ve bunların dini hükmünü bilmek için içtihata ihtiyaç duyulmaktadır IV. İçtihat ehliyetine sahip alim kişiye ise müçtehit denir V. İçtihat yapabilmek için ise Kur'an-ı Kerim'i ve hadisleri iyi bilmek yeterlidir VI. Verilen metinde numaralandırılmış cümlelerden hangileri yanlıştır? A İve III B II ve VI C IV ve V D I, III ve V E II, III ve VI 5. İçtihatla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur? A Sübutu ve delaleti kat'i olan nasların belirlediği hükümlerde içtihat yapılabilir. B İçtihatla elde edilen hükümlerin bazı durumlarında aykırılık söz konusu olabilir. C Tek kişiden rivayet edilen ahad haberler sübut bakımından kat'i delillerdir. D Hüküm bildiren mütevatir hadislerde içtihat yapılmaz. E Teabbüdi hükümler içtihata kapalıdır ve hükümler değişmez. GENEL MUDURLUGU 6 . Mezheplerin oluşumundan günümüzde kadar asırlar içinde fıkıh ilmi gelişmeye devam etmiştir. Fıkhın ilminin gelişmesini teşekkül ve istikrar olmak üzere iki dönemde incelemek mümkündür. Aşağıdaki çalışmalardan hangisinin dönemi diğerlerinden farklıdır? A Kanunnameler ve fermanlar çıkarılmıştır. B Şer'iye siciller oluşturulmaya başlanmıştır. C Fıkha hakim olan genel kurallar belirlenmiştir. D Temel usul ve fürû kitaplar yazılmaya başlanmıştır. E Halkın ihtiyaç duyduğu konularda fetva kitapları yazılmıştır. 7. Son dönemlerde fıkıh ilmiyle ilgili bazı çalışmalar yapılmıştır. Örneğin... Verilen parçanın sonuna aşağıdakilerden hangisi gelirse vanlıs bilgi v erilmiş olur? A Güncel meselelerle ilgili ilmi kongreler düzenlenmiştir. B Resmi ve özel kurumlarda fıkıh eğitimleri yapılmıştır. C Üniversitelerde İslam hukuku dersleri verilmeye başlanmıştır. D Din hizmetlerini yürütmek için cemaatlere bazı haklar verilmiştir. E İslam'a dayalı kanunlar hazırlamak için komisyonlar kurulmuştur. Hazırlayanlar Furkan ÖZÜDOĞRU, Hatice Büşra PAKSOY, Dilek MENKÜÇ Redaksiyon Suna AKKURT Tasarım Hanife KOYUTÜRK 2. ÜNİTE /FIKIH İLMİNİN DOĞUŞU, GELİŞMESİ VE İÇTİHAT DİN ÖĞRETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Download Skip this Video Loading SlideShow in 5 Seconds.. Neler Öğreneceğiz? PowerPoint Presentation Neler Öğreneceğiz?. Fıkhın Başlangıç Dönemi ve İçtihat Mezheplerin Oluşum Dönemi Fıkıh İlminde Mezhepler Sonrası Gelişmeler. Fıkıh ilminin temelleri ne zaman oluşmaya başlamıştır?. 1. Fıkhın Başlangıç Dönemi ve İçtihat. Fıkıh ilminin başlangıç dönemi üç ana başlık altında ele alınır. Uploaded on Jan 01, 2020 Download PresentationNeler Öğreneceğiz? - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Presentation Transcript Neler Öğreneceğiz? Fıkhın Başlangıç Dönemi ve İçtihat Mezheplerin Oluşum Dönemi Fıkıh İlminde Mezhepler Sonrası Gelişmeler ilminin temelleri ne zaman oluşmaya başlamıştır? 1. Fıkhın Başlangıç Dönemi ve İçtihat • Fıkıh ilminin başlangıç dönemi üç ana başlık altında ele alınır. • Hz. Peygamber Dönemi • Tâbiîn Dönemi • Sahabe Dönemi Hz. Peygamber Dönemi • Fıkıh ilminin temelleri Peygamberimiz hayattayken oluşmaya başladı. • Hz. Peygamber, vahiy geldikçe Allah’ın hükümlerini insanlara tebliğ etti. Peygamber; • Önceki şeriatlerde var olan kimi hükümleri aynen bildirmiştir. • Kimi hükümleri uyarlama ile geçerli kılmıştır. • Kimi zamanda yeni hükümler ortaya koymuştur. • Fayda sağlayan şeyleri emretmiştir. • Zararlı olan şeyleri yasaklamıştır. musunuz? • Bu dönemde hükümlerin kaynağı, Kur'an-ıKerimayeti ve Resulullah'ın sünneti olan naslardı. dönemdeki tebliği, daha çok inanç esaslarına ve ahlaki konulara yönelik olmuştur. Hz. Peygamber Mekke Dönemi Bu dönemde fıkhi hükümler azdır. Ancak ele alınan inanç ve ahlak ilkeleri, daha sonraki fıkhi dönem-lerintemelini oluşturmuştur. Peygamber Medine Dönemi İslami hükümlerin teşri dönemidir. Bu dönemde fıkıh, yeni oluşan İslam toplumunun temel esaslarını belirlemiştir. Bireysel ve toplumsal konularda önemli düzenlemelere yer verilmiştir. Peygamber dönemindeki fıkıh şu ilkeler çerçevesinde şekillenmiştir • Teşri • Kolaylık • Nesih • Tedric koyma kaynağı Allah ve Resulüne aittir. Allah Teâlâ'nın Kur'an-ı Kerim'de hüküm bildirmediği konularda, Peygamberimiz Allah'ın emriyle hükümler koymuştur. Teşri • İslam dininde kolaylık esastır ve insanın gücünü aşan bir şey emredilmemiştir. Kolaylık hükme varmak için aşama aşama, ara hükümler koyarak sonunda esas hükmü ortaya koymaktır. Tedric • Daha önce konmuş bir hükmün yeni bir hükümle yürürlükten kaldırılmasıdır. Nesih Sahabe Dönemi • Peygamberimizin vefatından sonra dört halife ve Emeviler döneminin ilk zamanlarını kapsar. • Bu dönemde sahabe içerisinde fıkıh bilgisi ile öne çıkmış ve içtihat etmiş kişiler vardır. • Sayısı yüz bini aşkın sahabe, müçtehit sahabileri taklit ederek onların fetvalarıyla amel etmişlerdir. dönemde sahabenin fakihleri, ortaya çıkan yeni meseleleri ele almıştır. • Sahabe arasında kendi reyi ile içtihat yapanlar olmuştur. • Sahabe hata yapma endişesinden dolayı, kendi reyleri ile içtihat yapmak yerine çoğunlukla şûra yoluyla içtihat yapmayı tercih etmişlerdir. • Böylece sahabe icmasıortaya çıkmıştır. Biliyor musunuz? • Sahabeden en çok fetva verenler şunlardır Hz. Ömer, Hz. Ali, Hz. Âişe, Hz. Zeyd b. Sâbit, Hz. Abdullah b. Ömer, Hz. Abdullah b. Mes’ûd, Hz. Abdullah b. Abbas, Hz. Übey b. Kâb, Hz. Enes b. Mâlik, Hz. Ebû Bekir, Hz. Osman, Hz. EbûHüreyre ve Hz. Ebü'd-Derda. Tâbiîn Dönemi • Emeviler devrinin sonlarını teşkil eden dönemdir. • Bu dönemde Medine, Mekke, Basra, Kûfe, Şam ve Mısır’da sahabenin öğrencileri olan tâbiîn fakihleri, dinî hayata yön vermişlerdir. alanı genişlemiş, büyük şehirlerde fıkıh meclisleri oluşmaya başlamıştır. • Hoca ve bölge farklılığından dolayı ekoller/mezhepler ortaya çıkmıştır. döneminde iki fıkıh merkezi ön plana çıkmıştır Hicazlılara, daha çok hadis ve sahabi görüşüyle fetva verdikleri için ehli eser denir. HicazMedine Tâbiîn dönemi Ağırlıklı olarak içtihat ile fetva verdikleri için ehli rey denir. Irak Kûfe Biliyor musunuz? • Tâbiîn döneminde yetişen Medineli yedi meşhur İslam hukukçusu vardır. Bu fakihlere, fukaha-i seb'aadı verilir. • b. Zübeyr • Said • b. Müseyyeb • Süleyman • b. Yesâr • Fukaha-i • seb’a • Kasım • b. Muhammed • b. Ebû Bekir • EbûBekir • b. Abdurrahman • Harice b. Zeyd • b. Sabit • Ubeydullah • b. Abdullah İçtihat • Fakihin bir şeri hüküm hakkında bilgiye ulaşmak için bütün gücünü harcaması demektir. • İçtihat ehliyetine sahip olan âlim kişiye müçtehit denir. İçtihat ve İçtihadın Konusu • Bütün şeri hükümler içtihada konu olamaz. • İçtihat, sadece hakkında kesin hüküm bulunmayan bazı meselelerde söz konusu olur. ve hükme delaleti kesin olan, kendisiyle şeri bir hükmün açıkça anlaşıldığı ve başka türlü anlaşılmasına imkân olmayan delillere, sübutu ve delaleti kati deliller adı verilir. • Sübutu ve delaleti kat’î olan nasların belirlediği hükümlerde içtihat yapılamaz. Örneğin Kur’an’da açık bir şekilde namaz kılmak, Ramazan’da oruç tutmak emredilmiştir. Bu yüzden bu konular içtihata kapalıdır. Bayramı’nda, kurban kesmesinin hükmü buna örnektir. Hanefi mezhebine göre vacip, diğer mezheplere göre ise sünnet sayılmıştır. • Dolaylı şekilde hüküm bildiren, yorum ve izaha muhtaç olan ayet ve mütevatir hadisler ise sübut bakımından kat’i, delalet bakımından ise zanni delillerdir. • Bu tür naslar, içtihada açıktır. kişiden rivayet edilen ahad haberler ve meşhur hadisler sübut bakımından zanni delillerdir. • Bu türden rivayetler, sübut bakımından kesin değildir. Nikâhta velinin izni ile ilgili hadisler buna örnektir. Her mezhep, bu tür hadisleri kendi fıkıh usulü çerçevesinde değerlendirmiş ve kullanmıştır. ve delalet yönünden kati nasların belirlediği hükümlere teabbüdi hükümler denir. • Bunlar içtihada kapalıdır ve hükümler değişmez. • Bu hükümlerin insanlara olan faydası sabittir. İbadetler, had cezaları, haramlar helaller, miras hükümleri buna örnektir. Edelim • İçtihat ile elde edilmiş hükümler, Kur’an ve sünnetin açık hükümlerine asla aykırı olamaz. İçtihadın Şartları • İçtihat, uzmanlık derecesinde ilmî bir faaliyettir. • İçtihat yapmak için yeterli donanıma sahip olmak gerekir. bulunması gereken yeterlilik şartları Fıkıh ilmini ve tarihini bilmelidir. Kur’an ve Resullah’ın sünnetini bilmelidir. Hüküm çıkarabilmek için yol yöntem bilmelidir. Arapça bilmelidir. Nesih ve mensuh konularını bilmelidir. Yaşadığı toplumun örf ve adetlerini bilmelidir. İcma edilmiş konuları bilmelidir. Dinin genel amaçlarını bilmelidir. İçtihadın Gerekliliği • İçtihat, • Her zaman ve her yerde dinin hayat ile bağlantısını kuran, dinin pratiğe yansımasını sağlayan faaliyettir. • Dinî bir görevdir. • Değişen zamanın ve coğrafyanın ihtiyaçlarına uygun çözüm üreterek fıkhın gelişmesinde güçlü bir etkendir. Biliyor musunuz? • Peygamberimiz Müslümanları içtihat ehli olmaya teşvik etmiştir. • Usulüne uygun yapılan içtihadlarda, müçtehidlerin bu içtihadlarıyla isabet etmesi hâlinde iki ecir, hata etmesi durumunda ise bir ecir alacaklarını beyan etmiştir. bk. Buhârî, İ’tisâm, 13, 21; Müslim, Akdiye, 15 birçok yeni mesele ortaya çıkmaktadır. Bunların dinî hükmünü bilmek için içtihada ihtiyaç vardır. • Örneğin • Gıda alanında helal gıda, • Genetik bilimindeki gelişmeler, • Tıp ve sağlık konularında organ nakli, • Ticari ve ekonomik meseleler, • Bankacılık, bireysel emeklilik, sigorta vb. konular baktığınızda neler görüyorsunuz? • Her insanın farklı şeyler görmesinin sebebi nedir? Mezheplerin Oluşum Dönemi • Mezhepler, hicrî 1. asrın sonunda tebe-i tâbiîn döneminde oluşmaya başlamıştır. • Bu dönemde önemli fıkhi çalışmalar yapılmıştır. • Büyük mezhep imamlarının yaşadığı Medine, Kûfe, Bağdat gibi şehirler, ilim merkezleri hâline gelmiştir. musunuz? • Fıkhın her alanında içtihadların yapıldığı ve fıkıh kitaplarının yazılmaya başladığı bu zamana, fıkhın tedvin dönemi de denilmiştir. çalışmaları, mezhep merkezli olarak yapılmıştır. • Mezhep imamları tarafından uygulanan metot ve yöntemler, sonraki dönemlerdeki fıkıh çalışmalarının zeminini oluşturmuştur. Fıkıh Mezheplerinin Doğuşunu Hazırlayan Sebepler • Mezheplerin doğuşunu hazırlayan siyasi, sosyal, kültürel ve ilmî sebepler vardır. kültüre sahip milletlerin Müslüman olması • İslam'ın geniş bir coğrafyaya yayılması • SOSYAL ETKENLER • Siyasi, sosyal ve ticari münasebetlerin gelişmesi • Müslüman nüfusunun çoğalması • Yeni toplumsal ihtiyaçların ve fıkhi sorunların ortaya çıkması arasındaki farklı bakış açıları ve ilmî tartışmalar • Hüküm çıkarma metotlarındaki farklılıklar • İLMİ ETKENLER • Müçtehidlerin bazı hadislere ulaşması veya ulaşamamasından kaynaklanan ihtilaflar • Farklı ilmî yaklaşımların ön plana çıktığı ilim merkezlerinin kurulması • Müteârız nasların anlaşılmasında ve yorumlanmasındaki ihtilaflar Fıkhi Mezhepler • Fıkıh mezheplerinin genel özellikleri şunlardır • Dinin kendisi değil dinin yorumudur. • İçtihat farklılığından ortaya çıkmıştır. • İslam’daki fikir özgürlüğünün ve düşünce zenginliğin göstergeleridir. • Değişim ve yeni gelişmeler karşısında farklı çözümler üreterek İslam’ın daha rahat yaşanmasını sağlar. • 4 • Mezhebi • İmam Âzam Ebû Hanife Numan b. Sabit • Şafii • Mezhebi • İmam Muhammed b. İdris eş-Şafiî • FIKHİ MEZHEPLER • Mâliki • Mezhebi • İmam Mâlik b. Enes • Hanbeli • Mezhebi • İmam Ahmed b. Hanbel Hanefi Mezhebi • Hanefi mezhebi, İmam ÂzamEbû Hanife’nin görüşleri ve eğitim çalışmaları ile oluşmuştur. • Hanefi mezhebinde hüküm çıkarılırken önce Kur’an’ı Kerim’e sonra Peygamberimizin sünnetine daha sonra da sahabe icmasına ve sahabe sözüne müracaat edilir. • Kur’an-ı Kerim, sünnet ve sahabe icmasında hükmü bulunmayan konularda ise kıyas, istihsan, örf gibi usullerle hüküm çıkarılır. • Ebû Hanife hüküm çıkarırken tâbiîn fetvasına bağlı kalmamıştır. önemli 5 eseri • İmam ÂzamEbû Hanife Kimdir? • Asıl adı Nu’man b. Sâbit’tir. • Kûfe’de doğmuştur. • 70 yaşında Bağdat’ta vefat etmiştir. • Küçük yaşta hafız olmuştur. • Önce kelam ilmine daha sonra da fıkıh ilmine yönelmiştir. • En çok istifade ettiği hocası Hammad b. Ebi Süleyman’dır. • Emevilerin son döneminde ve Abbasilerin ilk döneminde yaşamıştır. • el-Fıkhu’l-Ekber • el-Fıkhu’l-Ebsat • el-Âlim ve'l-Müteallim • er-Risâle • el-Vasiyye mezhebi hangi bölgelerde yayılmıştır? • Orta Asya • Türk Cumhuriyetleri • Balkanlar • Kafkasya • Kısmen Hint kıtasında • Ortadoğu • Mısır Mâliki Mezhebi • Mâliki mezhebi, İmam Mâlik’in görüşleri ve eğitim çalışmaları ile oluşmuştur. • Medine’de temelleri atılmış ve Medinelilerin hayatına yön vermiştir. önemli eseri • İmam Mâlik Kimdir? • Tam adı Mâlik b. Enes el-Esbahî’dir. • Medinelidir ve hayatı boyunca Medine’nin dışına çıkmamıştır. • Hadis ilminde de en güvenilir imamlardandır. • Medine’de vefat etmiş olup mezarı Cennetu’l-Baki’dedir. El-Muvatta’ mezhebi nerelerde yayılmıştır? ve Orta Afrika Şâfii Mezhebi • Şâfii mezhebi, İmam Şâfii’nin görüşleri ve eğitim çalışmaları ile oluşmuştur. • Öncelikle Kuran ve sünneti, daha sonra icmayı, sahabe kavlini ve kıyası delil olarak kabul etmişlerdir. • Ayrıca istishâb delilini kullanmışlardır.

fıkıh ilminde yeni gelişmeler nelerdir